Najczęściej zadawane pytania

Szczegółowa instrukcja montażu haków holowniczych w wersji drukowanej dołączona jest do każdego haka Steinhof. Można ją również pobrać bezpośrednio z naszej strony internetowej lub z wyszukiwarki produktów.

Homologacja to potwierdzenie, że hak holowniczy spełnia określone wymagania techniczne i bezpieczeństwa oraz może być legalnie stosowany w pojazdach. Zanim hak zostanie dopuszczony do sprzedaży, musi przejść szereg specjalistycznych badań — weryfikowana jest m.in. jego wytrzymałość na obciążenia związane z uciągiem przyczepy i naciskiem pionowym na kulę, a także odporność na działanie czynników zewnętrznych.

Homologacja jest wymagana dla haków holowniczych przeznaczonych do użytkowania na drogach publicznych. Dzięki niej kierowca ma pewność, że produkt został odpowiednio przebadany i spełnia obowiązujące normy bezpieczeństwa.

1. Z zamontowanym hakiem holowniczym należy udać się do Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów po zaświadczenie o poprawności montażu i spełnieniu wymogów przez hak. Diagnosta wystawia je po sprawdzeniu: dokumentu zakupu haka, tabliczki znamionowej na haku, certyfikatu dopuszczającego (na tabliczce znamionowej), instrukcji montażu dołączonej do haka oraz oceny poprawności montażu.
2. Po otrzymaniu zaświadczenia należy udać się do Wydziału Komunikacji po wpis w dowodzie rejestracyjnym — zabierając ze sobą dowód rejestracyjny i zaświadczenie ze stacji diagnostycznej.

Haki holownicze, zanim trafią do sprzedaży, są poddawane specjalistycznym badaniom kończącym się uzyskaniem homologacji. Każdy hak posiada znak homologacji i podlega urzędowej rejestracji po montażu w samochodzie — po zamontowaniu staje się integralną częścią pojazdu i zabronione jest przekładanie go do innego auta.

Oferowane na polskim rynku używane haki pochodzą głównie z demontażu aut powypadkowych lub złomowanych i mogą być poważnie uszkodzone, nawet gdy ich wygląd zewnętrzny nie budzi zastrzeżeń. Najczęstsze i najgroźniejsze uszkodzenia haków używanych to:

• osłabiona kula w wyniku uderzenia w tył pojazdu (kula nie jest skrzywiona),
• deformacja kuli lub belki po uderzeniu w tył pojazdu (nie zawsze zauważalna gołym okiem),
• korozja spawów i części stalowych (często pokryta warstwą farby przed sprzedażą),
• uszkodzenia systemu wypinania (grożące samowypięciem kuli w trakcie użytkowania),
• brak ważnych elementów konstrukcyjnych,
• brak dokumentacji i tabliczki znamionowej.

Aby bezpiecznie i zgodnie z przepisami ruchu drogowego holować przyczepę, trzeba zapewnić jej odpowiednie oświetlenie — w tym celu do haka holowniczego trzeba dokupić wiązkę elektryczną. Na rynku dostępne są wiązki 7- oraz 13-pinowe: uniwersalne, uniwersalne z modułem oraz dedykowane. Dobór odpowiedniej wiązki zależy od tego, co holujemy lub jaki bagażnik wozimy.

Wybór wiązki zależy od tego, co zamierzamy holować lub jaki bagażnik chcemy zamontować. Na haku możemy ciągnąć zarówno małą przyczepkę (do 750 kg), jak i kemping, a na kuli haka zamontować bagażnik rowerowy.

• Wiązka 7-pin — przenosi jedynie podstawowe światła (kierunkowskazy, pozycyjne, stop, przeciwmgielne). Według przepisów unijnych można ją zastosować wyłącznie do przyczep poniżej 750 kg DMC.
• Wiązka 13-pin — wymagana dla cięższych przyczep, które muszą mieć własne światło cofania (tę funkcję przekazuje tylko wiązka 13-pinowa). Dodatkowo umożliwia stałe zasilanie przyczepy, np. urządzeń w przyczepie kempingowej, oraz przewód ładowania.

Zależy to od stopnia skomplikowania systemu elektronicznego danego modelu pojazdu — w wielu przypadkach wystarczy wiązka bez modułu. Wiązka z elektronicznym modułem sterującym jest niezbędna do samochodów posiadających:

• system sterowania CAN Bus (rodzaj „systemu operacyjnego" w samochodzie),
• kontrolę oświetlenia Check Control (komputer informuje kierowcę o spalonych żarówkach),
• czujniki parkowania — jeśli ma działać automatyczna dezaktywacja czujników po podpięciu wtyczki przyczepy.

Wypadek, w którym uszkodzeniu uległa tylna część pojazdu z zamontowanym hakiem, rodzi poważne ryzyko, że hak został zniekształcony poprzez przeciążenie. Niesprawność haka można zazwyczaj rozpoznać po wystąpieniu trwałego odkształcenia. Kolejne sygnały świadczące o uszkodzeniu to:

• uszkodzenia powierzchni antykorozyjnej / barwiącej,
• nienaturalne karby lub przesunięcia kuli względem środka samochodu,
• przesunięcia w obszarze mocowania kuli,
• nadmierny luz (w hakach wypinanych).

Hak z takim uszkodzeniem nie może być dalej używany.

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem każdy samochód musi mieć dwie tablice rejestracyjne — z przodu i z tyłu — których nie może zasłaniać żaden element pojazdu. Montując bagażnik rowerowy na tylnej klapie czy haku, często zasłaniamy tablicę (co zabrania prawo o ruchu drogowym, art. 60 ust. 1 pkt 2). Od stycznia 2016 roku kierowca może ubiegać się o dodatkową tablicę rejestracyjną na bagażnik, więc nie trzeba już demontować tylnej tablicy i instalować jej na bagażniku.

Dodatkową tablicę wyrabia się w dowolnym momencie (nie tylko przy pierwszej rejestracji) — w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego, składając wniosek i okazując:

• dowód rejestracyjny i kartę pojazdu (o ile zostały wydane),
• dowód tożsamości,
• potwierdzenie opłaty za wydanie dodatkowej tablicy,
• ewentualnie polisę OC pojazdu.

Trzecia tablica przeznaczona jest wyłącznie dla posiadaczy samochodów osobowych (nie dostaną jej np. właściciele motocykli czy ciągników rolniczych) i musi zostać umieszczona na bagażniku w miejscu do tego konstrukcyjnie przeznaczonym. Jeśli bagażnik zakrywa światła pojazdu, powinien mieć własne oświetlenie.

Aby poprawnie dobrać hak holowniczy do samochodu dostawczego, niezbędna jest znajomość cech charakterystycznych dla tej grupy pojazdów.

Typ nadwozia:

• Furgon / Blaszak — zamknięte nadwozie z sztywnym dachem i ścianami, odchylanymi drzwiami tylnymi i często bocznymi; służy do przewożenia towarów.
• Minibus / Mikrobus — przeznaczony do przewożenia ludzi; w przestrzeni ładunkowej znajdują się siedzenia, tapicerka i szyby.
• Skrzynia — otwarte nadwozie z kabiną kierowcy i oddzielną skrzynią ładunkową (podłoga, otwierane burty, klapa tylna); może być stała lub podnoszona (wywrotka).
• Kontener — pojazd z kontenerem ładunkowym, często termoizolacyjnym (izoterma) lub z agregatem chłodniczym.
• Rama / Podwozie — pojazd przeznaczony pod zabudowę.

Pozostałe parametry do sprawdzenia:

• Dopuszczalna masa całkowita (DMC) — największa masa pojazdu wraz z osobami i ładunkiem, dopuszczona do poruszania się po drodze; widoczna w dowodzie rejestracyjnym.
• Rozstaw osi — odległość między środkiem przedniego i tylnego koła; można ją zmierzyć samodzielnie lub sprawdzić w dowodzie rejestracyjnym.
• Rodzaj kół tylnych — pojedyncze lub podwójne (bliźniaki).
• Typ napędu — przedni (FWD) lub tylny (RWD).
• Obecność tylnego stopnia — ułatwia dostęp do strefy ładunkowej; element wyposażenia dodatkowego w samochodach dostawczych.

O tym, jak ciężką przyczepę można ciągnąć, decyduje producent pojazdu. Istotne parametry zawarte są w dowodzie rejestracyjnym:

Żaden z tych parametrów nie może być przekroczony — nawet jeśli parametry samego haka są wyższe.

Prawo jazdy kategorii „B" — jaką przyczepę mogę holować?

Z prawem jazdy kat. „B" i samochodem o DMC 1800 kg (pozycja F1 w dowodzie rejestracyjnym) można ciągnąć przyczepkę o masie całkowitej nieprzekraczającej 1353 kg. Stosunek wagi samochodu do masy przyczepki powinien wynosić 1 do 33, a waga całego zestawu (samochód + laweta) nie może przekroczyć 3500 kg.

W przypadku większych samochodów o DMC 3500 kg można dodatkowo holować przyczepkę do 750 kg DMC, co łącznie daje 4250 kg (np. VW Caddy Maxi o DMC 3500 kg może holować przyczepkę do 750 kg).

To, jak ciężką przyczepę można ciągnąć hakiem z kulą E, zależy od tego, jak ciężkim pojazdem ją ciągniemy. Wytrzymałość haka charakteryzują dwa parametry: D [kN] — teoretyczna siła odniesienia działająca na hak, oraz S [kg] — maksymalne dopuszczalne obciążenie pionowe kuli haka.

• T — maksymalna dopuszczalna masa pojazdu [kg]
• R — maksymalna dopuszczalna masa przyczepy [kg]

Parametry T i R określa producent pojazdu — można je odczytać z dowodu rejestracyjnego i nie mogą być przez użytkownika przekroczone. Przekształcając wzór, można obliczyć maksymalną masę pojazdu (T) dla danej przyczepy (R), lub maksymalną masę przyczepy (R) dla danego pojazdu (T):

Należy pamiętać, że parametr S [kg] określony przez producenta pojazdu (w instrukcji obsługi i świadectwie homologacji) również nie może być przekroczony — wartość S haka nie może być niższa od S podawanego przez producenta pojazdu.

Rekomendujemy najbardziej uniwersalną metodę docierania klocków hamulcowych, zalecaną dla większości kierowców użytkujących pojazd w normalnych, codziennych warunkach. Kluczowe zasady:

• Unikanie gwałtownych hamowań — przez pierwsze 200–300 km po montażu nowych klocków należy unikać gwałtownych i nagłych hamowań, co pozwala stopniowo zbudować film cierny bez ryzyka przegrzania komponentów.
• Łagodne hamowanie — początkowe hamowania powinny być łagodne, prowadzone z prędkością nie większą niż 50 km/h, najlepiej bez zatrzymania się do zera, jeśli pozwala na to sytuacja na drodze.
• Częste używanie hamulca — używanie hamulca dość często, ale bez nadmiernego przeciążenia, pomaga równomiernie rozłożyć film cierny na całej powierzchni tarczy.
• Unikanie długotrwałego przytrzymywania hamulca — podczas postojów na światłach czy w korkach warto unikać długiego przytrzymywania wciśniętego pedału, co może prowadzić do lokalnego przegrzania tarczy.

Hak holowniczy jest poddawany kontroli przez diagnostę tylko raz — podczas pierwszego badania technicznego, koniecznego do wpisania haka w dowód rejestracyjny. Podczas kolejnych, corocznych badań technicznych hak poddawany jest jedynie wizualnej ocenie: kula powinna być w dobrej kondycji, bez śladów ingerencji mechanicznej w strukturę haka. Wszelkie ślady spawania czy prostowania haka zostaną ocenione negatywnie.

„Uciąg" to określenie często używane przez klientów — oznacza po prostu siłę, jaką jest w stanie przenieść dany hak. Wytrzymałość haka charakteryzują dwa parametry: D [kN] (teoretyczna siła odniesienia działająca na hak) oraz S [kg] (maksymalne dopuszczalne obciążenie pionowe kuli haka).

• T — maksymalna dopuszczalna masa pojazdu [kg]
• R — maksymalna dopuszczalna masa przyczepy [kg]

Parametry T i R określa producent pojazdu (odczytamy je z dowodu rejestracyjnego) i nie mogą być przez użytkownika przekroczone. Do wybranego pojazdu można zastosować hak, którego D jest równe bądź większe od wyliczonej wartości:

Pamiętajmy, że parametr S [kg] określony przez producenta pojazdu (w instrukcji obsługi i świadectwie homologacji) również nie może zostać przekroczony — wartość S haka nie może być niższa od S podawanego przez producenta pojazdu.

Czujniki parkowania wykrywają przeszkody znajdujące się w ich zasięgu. Po zamontowaniu haka mogą „widzieć" kulę jako przeszkodę blisko tylnego zderzaka — w efekcie podczas cofania mogą wydawać sygnał ostrzegawczy, mimo że za samochodem nie ma żadnej rzeczywistej przeszkody.

W zależności od modelu samochodu i zastosowanego systemu możliwe jest ręczne wyłączenie tylnych czujników parkowania przyciskiem lub w ustawieniach pojazdu. W niektórych samochodach system automatycznie rozpoznaje obecność przyczepy po podłączeniu odpowiedniej wiązki elektrycznej i sam dezaktywuje czujniki.

Dlatego przy montażu haka warto zadbać nie tylko o jego prawidłowe dopasowanie do samochodu, ale również o dobór odpowiedniej wiązki elektrycznej, która zapewni prawidłową współpracę haka z elektroniką pojazdu.